قانون مطبوعات و سند توسعه رسانه روی میز مجلس

به گزارش گیلانستان؛ اعضای کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، نماینده مدیران مسئول رسانه‌ها در هیأت نظارت بر مطبوعات و اعضای هیأت‌مدیره خانه مطبوعات و رسانه‌های کشور، در نشستی مشترک، مهم‌ترین مسائل و چالش‌های حوزه رسانه کشور را بررسی کردند.

تأکید رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس بر شفافیت حمایت‌های دولتی

در این نشست، حجت‌الاسلام مرتضی آقاتهرانی، نماینده مردم تهران و رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، برخی از مسائل مطرح‌شده را دارای راهکار دانست و خواستار شفاف‌سازی نحوه توزیع یارانه‌ها و آگهی‌های دولتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی شد.

وی با تأکید بر تداوم نشست‌های مشترک با هیئت مدیر خانه مطبوعات و رسانه‌های کشور بیان کرد: این نشست‌ها منجر به افزایش اشرافیت در حوزه‌های فی‌مابین شده و نتیجتاً هم شما از مسائل کمیسیون فرهنگی جهت کمک به رفع آن آگاه می‌شوید و هم ما در جریان چالش‌های حوزه رسانه باتوجه به اشرافیت خانه مطبوعات و رسانه‌ها قرار خواهیم گرفت.

احمد راستینه، سخنگوی کمیسیون فرهنگی مجلس، از نماینده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز خواستار همکاری مراجع ذی‌صلاح و ارائه گزارشی درباره دلایل کمبود زینک، کاغذ و همچنین احتمال احتکار این اقلام شد و تأکید کرد که کمیسیون فرهنگی تاحصول نتیجه پیگیر این مسائل خواهد بود.

وی همچنین از آمادگی کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی برای تدوین اسناد مشترک توسعه رسانه‌ای و بروزرسانی قوانین حوزه رسانه و مطبوعات شد.

قانون مطبوعات نیازمند بازنگری جدی است

پدرام پاک‌آیین، نماینده مدیران مسئول رسانه‌ها در هیأت نظارت بر مطبوعات نیز، با تشریح نارسایی‌های حقوقی، اقتصادی و حرفه‌ای حوزه رسانه، بر ضرورت بازنگری در قوانین و ایجاد زیرساخت‌های متناسب با تحولات رسانه‌ای کشور تأکید کرد.

پاک‌آیین با اشاره به تحولات عمیق و فراگیر در آرایش رسانه‌ای کشور اظهار کرد: قانون مطبوعات، با وجود تغییرات گسترده در عرصه رسانه، همچنان همان قانونی است که بیش از چهار دهه پیش تصویب شده و با نظم حقوقی و شرایط کنونی حوزه رسانه سازگاری ندارد.

وی همچنین با اشاره به مشکلات اقتصادی رسانه‌ها، به‌ویژه در استان‌ها و شهرستان‌ها، بیان کرد: منابع درآمدی رسانه‌ها به شدت محدود و ناپایدار است، در حالی که هزینه‌های آنها به‌طور مستمر افزایش می‌یابد. از سوی دیگر، تأمین مالی رسانه‌ها از محل فروش محصول به مخاطب، عملاً برای بخش بزرگی از رسانه‌ها امکان‌پذیر نیست.

پاک‌آیین تأکید کرد که به‌جز تعداد محدودی از بنگاه‌های رسانه‌ای برخوردار از منابع درآمدی خاص در پایتخت، اکثریت رسانه‌ها برای تأمین هزینه‌های جاری خود با موانع جدی مواجه‌اند و از تبلیغات بنگاه‌های اقتصادی یا حمایت‌های دولتی بی بهره‌اند؛ به‌طوری که تأمین هزینه نهاده‌هایی مانند کاغذ، زینک، چاپ و نیروی انسانی برای بسیاری از آنها ناممکن شده است.

پاک‌آیین در ادامه به چالش‌های زیرساخت حرفه‌ای حوزه رسانه اشاره کرد و گفت: در حال حاضر سازوکار مشخصی برای احراز هویت صنفی روزنامه‌نگاران، انتظام‌بخشی و حمایت حرفه‌ای از آنان وجود ندارد و تشخیص اینکه چه فردی روزنامه‌نگار است و چه فردی نیست، با اتکا به عرف و اشتهار صنفی صورت می‌گیرد.

طرح خانه مطبوعات برای تعامل مستقیم مجلس با تشکل‌های صنفی

در ادامه این نشست، افشار پرویزی بابادی، رئیس هیأت‌مدیره خانه مطبوعات و رسانه‌های کشور، خواستار ایفای نقش بی‌طرفانه و حمایتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در قبال نهادهای صنفی حوزه رسانه شد.

وی با تأکید بر جایگاه خانه مطبوعات و رسانه‌های کشور به‌عنوان یکی از تشکل‌های صنفی این حوزه، خواستار پرهیز از نهادسازی‌های فاقد سازوکار حقوقی و تعامل مستقیم معاونت رسانه و تبلیغات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با تشکل‌ها و مدیران رسانه‌ای شد.

مطالبه صنفی برای حضور خانه مطبوعات در تصمیم‌گیری‌ها

صدیقه قدم، مدیرعامل خانه مطبوعات و رسانه‌های کشور، با انتقاد از میزان مشارکت نهادهای صنفی در فرآیند تصمیم‌گیری در حوزه رسانه، اظهار کرد: خانه مطبوعات به‌عنوان یکی از نهادهای صنفی جامعه رسانه‌ای کشور، باید در فرآیند سیاست‌گذاری، تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری در موضوعات مرتبط با جامعه رسانه‌ای مورد مشورت قرار گیرد.

مدیرعامل خانه مطبوعات و رسانه‌های کشور با اشاره به ضرورت تقویت زیرساخت‌های فعالیت این نهاد صنفی تصریح کرد: خانه مطبوعات و رسانه‌های کشور برای فعالیت مؤثرتر و سازماندهی اعضای خود، به یک دفتر و فضای کاری مشخص نیاز دارد ‌ که با وجود طرح مباحثی نظیر برون‌سپاری و واگذاری امور غیرحاکمیتی به نهادهای صنفی، تاکنون به‌صورت عملی محقق نشده است.

وی خواستار حمایت مجلس به منظور معافیت پایگاه های خبری از بیمه کارفرما در رسانه های دارای نیرو به تعداد زیر ۵ نفر شد.

قدم همچنین خواستار ارتباط مستقیم و مستمر خانه مطبوعات و رسانه های کشور با مجلس شورای اسلامی برای رفع دغدغه های اصحاب رسانه شد.

سند توسعه رسانه در عصر شناخت و هوش مصنوعی تدوین شود

ابراهیم افشاری رئیس کمیته آموزش و عضو هیئت‌مدیره خانه مطبوعات و رسانه‌های کشور با تأکید بر ضرورت بازنگری در سیاست‌های رسانه‌ای کشور اظهار کرد: عقب‌ماندگی ساختار رسانه‌ای از تحولات فناوری، اقتصادی و شناختی، نیازمند توجه جدی و سیاست‌گذاری جدید است.

وی تدوین «سند توسعه رسانه مبتنی بر قواعد عصر شناخت و هوش مصنوعی» را ضروری دانست و بیان کرد: برای ایفای نقش مؤثر رسانه در حکمرانی فرهنگی و اجتماعی، باید هم‌زمان سه محور اقتصاد رسانه، توانمندسازی نیروی انسانی و آمادگی رسانه‌ها برای مواجهه با جنگ شناختی و هوش مصنوعی مورد توجه قرار گیرد.

عضو هیئت‌مدیره خانه مطبوعات کشور با اشاره به ضرورت شکل‌گیری نگاه قرارگاهی در میان مسئولان و متولیان رسانه‌ای افزود: در شرایط کنونی، این نگاه هنوز به‌صورت جدی در سیاست‌گذاری رسانه‌ای شکل نگرفته و در حوزه آفند رسانه‌ای نیز عمدتاً به پیوست‌های رسانه‌ای بسنده می‌شود؛ در حالی که رسانه امروز نیازمند یک راهبرد منسجم و پیش‌نگرانه در مواجهه با تحولات شناختی و فناوری است.

رئیس کمیته آموزش و عضو هیئت‌مدیره خانه مطبوعات و رسانه‌های کشور همچنین با اشاره به اقدامات خانه مطبوعات کشور در حوزه آموزش گفت: بر همین اساس، آموزش‌های تخصصی متناسب با نیازهای روز رسانه در دستور کار قرار گرفته و دوره‌های خبرنویسی شناختی با هدف ارتقای توانمندی خبرنگاران و آماده‌سازی آنان برای مواجهه با اقتضائات جدید زیست رسانه‌ای برگزار می‌شود.

انتقاد از نحوه توزیع یارانه و آگهی‌های دولتی

همچنین احمد طبقچی، رئیس کمیته مشاوران و پیشکسوتان خانه مطبوعات، رویکردهای غیرشفاف در توزیع یارانه و آگهی‌های دولتی میان رسانه‌ها را از موانع رونق و نشاط رسانه‌ای کشور دانست.

وی همچنین از پرداخت یارانه به برخی رسانه‌های تعطیل یا فاقد انتشار انتقاد کرد و بر ضرورت شفافیت و اصلاح سازوکارهای حمایتی دولت از رسانه‌ها تأکید ورزید.

ضرورت تقویت نقش رسانه‌های خارج از پایتخت

ابوطالب طرهانی‌نژاد، بازرس خانه مطبوعات و رسانه‌های کشور، نیز با اشاره به وضعیت رسانه‌های استانی و شهرستانی، ارتباط و تعامل دولت و مجلس با این بخش از جامعه رسانه‌ای را نیازمند ترمیم و تقویت دانست.

وی با تأکید بر ضرورت توجه بیشتر به ظرفیت‌ رسانه‌های خارج از پایتخت، اظهار کرد: ارتباط میان دستگاه‌های دولتی و رسانه‌های استانی و شهرستانی باید به‌گونه‌ای تقویت شود که زمینه برای تعامل مؤثرتر، انتقال مسائل مناطق و انعکاس مطالبات جامعه فراهم شود.

طرهانی‌نژاد همچنین با اشاره به حمایت‌های دولتی از رسانه‌ها، بازنگری در سازوکارهای حمایتی و افزایش اثربخشی این حمایت‌ها را ضروری عنوان کرد و بر لزوم طراحی سازوکارهایی متناسب با شرایط واقعی رسانه‌ها، به‌ویژه رسانه‌های استانی در جریان جنگ شناختی تاکید کرد.

در پایان جلسه، اعضای کمیسیون فرهنگی مجلس ضمن قدردانی از پمیهمانان این نشست، خواستار همکاری بیشتر و و مداوم با این کمیسیون در روند نوسازی و بازنگری قانون مطبوعات و تدوین سند توسعه رسانه‌ها شدند.