گیلان در صدر اشتغال زندانیان کشور

به گزارش گیلانستان، کسب رتبه نخست کشور در حوزه اشتغال و حرفه‌آموزی زندانیان، حاصل همکاری و هم‌افزایی مجموعه قضایی استان، کارکنان زندان‌ها، بنیاد تعاون زندانیان، دستگاه‌های اجرایی، بخش خصوصی و کارآفرینان است؛ مجموعه‌ای که تلاش کرده‌اند فرصت‌های تازه‌ای را برای یادگیری مهارت، کسب درآمد و آماده‌سازی مددجویان برای زندگی پس از آزادی فراهم کنند.

در این میان، اشتغال زندانیان تنها به معنای پر کردن ساعات روز یا ایجاد درآمد محدود نیست، بلکه می‌تواند حلقه‌ای مهم در فرآیند بازاجتماعی شدن آنان باشد؛ چراکه فردی که در دوران حبس حرفه‌ای می‌آموزد و تجربه کار به دست می‌آورد، پس از آزادی شانس بیشتری برای ورود به بازار کار و ساختن آینده‌ای متفاوت خواهد داشت.

هر شغل یک امید برای خانواده

حمید وسکویی، مدیرکل زندان‌های استان گیلان، اشتغال را یکی از مؤثرترین راهکارها برای بازگشت شرافتمندانه زندانیان به جامعه و کاهش تکرار جرم دانست و گفت: «هر زندانیِ شاغل، امیدی دوباره برای یک خانواده است.»

به گفته وی، ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار، علاوه بر توانمندسازی زندانیان و ارتقای مهارت‌های آنان، به تأمین بخشی از نیازهای معیشتی خانواده‌ها و کاهش آسیب‌های اجتماعی ناشی از حبس سرپرست خانوار کمک می‌کند.

مدیرکل زندان‌های گیلان با تأکید بر اینکه خانواده زندانی نیز به‌طور مستقیم از پیامدهای حبس سرپرست خانوار تأثیر می‌پذیرد، اظهار کرد: فراهم کردن زمینه اشتغال می‌تواند بخشی از فشارهای اقتصادی خانواده‌ها را کاهش داده و به زندانی کمک کند تا پس از آزادی با پشتوانه مهارت و تجربه کاری، مسیر زندگی خود را از نو آغاز کند.

حمایت قضایی از اشتغال زندانیان

وسکویی با قدردانی از حمایت‌های دستگاه قضایی استان در توسعه نهاد رأی‌باز اظهار کرد: این تعامل سازنده، زمینه اشتغال زندانیان واجد شرایط در واحدهای تولیدی، کارگاه‌ها و کارخانه‌های طرف قرارداد را فراهم کرده است.

وی گفت که حضور زندانیان واجد شرایط در محیط‌های کاری، علاوه بر ایجاد امکان کسب درآمد، موجب افزایش مهارت و آمادگی آنان برای بازگشت مسئولانه به جامعه می‌شود.

این رویکرد، تلاش دارد فاصله میان دوران حبس و زندگی اجتماعی پس از آزادی را کاهش دهد؛ به‌گونه‌ای که زندانی پیش از بازگشت کامل به جامعه، فرصت تجربه مسئولیت‌پذیری، کار و کسب درآمد را داشته باشد.

از خیاطی و صنایع چوب تا کشاورزی و بسته‌بندی

مدیرکل زندان‌های گیلان با اشاره به توسعه کارگاه‌های اشتغال در زندان‌های استان گفت: زندانیان در حوزه‌های مختلفی از جمله خیاطی، صنایع چوب، صنایع فلزی، تولید محصولات بتنی، بسته‌بندی، صنایع‌دستی، کشاورزی و مشاغل خدماتی فعالیت دارند.

تنوع این مشاغل، امکان شناسایی استعدادها و علایق مددجویان و انتخاب مسیرهای مختلف برای کسب مهارت را فراهم کرده است؛ مهارت‌هایی که می‌توانند پس از آزادی نیز به عنوان یک سرمایه شغلی مورد استفاده قرار گیرند.

در کنار اشتغال، آموزش‌های مهارتی متناسب با نیاز بازار کار نیز دنبال می‌شود تا آموزش صرفاً به دریافت یک گواهی محدود نماند و فرد بتواند مهارت کسب‌شده را در زندگی واقعی و بازار کار به کار بگیرد.

روایت یک زندانی از روزهایی که به آینده فکر می‌کند

یکی از زندانیان شاغل در کارگاه‌های اشتغال زندان می‌گوید: «وقتی وارد کارگاه شدم، نگاه من به دوران زندان تغییر کرد. قبل از آن بیشتر به گذشته فکر می‌کردم، اما کار باعث شد به آینده و روزی که آزاد می‌شوم فکر کنم.»

او ادامه می‌دهد که «یاد گرفتن یک حرفه برای من فقط به معنای درآمد نیست؛ احساس می‌کنم بعد از آزادی می‌توانم کاری داشته باشم و دوباره روی پای خودم بایستم. مهم‌تر از همه این است که خانواده‌ام بدانند برای ساختن آینده تلاش می‌کنم.»

یکی دیگر از مددجویان شاغل نیز درباره تأثیر اشتغال بر زندگی خود بیان می‌کند: «اینکه در دوران زندان بتوانم کاری یاد بگیرم و درآمدی داشته باشم، باعث شده احساس کنم هنوز می‌توانم بخشی از زندگی‌ام را جبران کنم. دوست دارم وقتی آزاد شدم، همان کاری را که یاد گرفته‌ام ادامه بدهم و دیگر به گذشته برنگردم.»

این روایت‌ها نشان می‌دهد که برای بسیاری از مددجویان، کار می‌تواند فراتر از یک فعالیت روزمره باشد و به عاملی برای بازسازی اعتمادبه‌نفس، مسئولیت‌پذیری و امید به آینده تبدیل شود.

آموزش؛ حلقه اتصال زندان به بازار کار

وسکویی توسعه آموزش‌های مهارتی، صدور گواهینامه‌های معتبر و پیوند آموزش با بازار کار را از مهم‌ترین برنامه‌های اداره‌کل زندان‌های گیلان برشمرد و گفت: هدف این است که مددجویان علاوه بر اشتغال در دوران حبس، مهارتی قابل استفاده برای دوران پس از آزادی نیز کسب کنند.

وی تأکید کرد که آموزش زمانی می‌تواند اثربخشی واقعی داشته باشد که با نیازهای بازار کار ارتباط داشته باشد و فرد پس از آزادی بتواند از مهارت خود برای تأمین معاش و ساختن یک زندگی سالم استفاده کند.

مدیرکل زندان‌های گیلان همچنین گفت: حفظ رتبه نخست کشور، مسئولیت این مجموعه را سنگین‌تر کرده است و مسیر توسعه فرصت‌های اشتغال، افزایش ظرفیت زندانیان رأی‌باز و تقویت حمایت از خانواده‌های آنان با جدیت ادامه خواهد یافت.

رتبه نخست و آغاز یک مسئولیت بزرگ‌تر

کسب رتبه نخست کشور در حوزه اشتغال و حرفه‌آموزی زندانیان برای گیلان، اگرچه یک موفقیت مهم در حوزه عملکردی محسوب می‌شود، اما اهمیت اصلی آن در نتایجی است که می‌تواند در زندگی افراد و خانواده‌های آنان ایجاد کند.

زندانی شاغل، مهارتی می‌آموزد؛ درآمدی کسب می‌کند؛ بخشی از مسئولیت اقتصادی خانواده را بر عهده می‌گیرد و مهم‌تر از همه، برای بازگشت به جامعه آماده‌تر می‌شود. از این منظر، اشتغال زندانیان را می‌توان بخشی از فرآیند اصلاح، تربیت و بازاجتماعی‌سازی دانست.

بازگشت به جامعه با سرمایه مهارت

آنچه امروز در برنامه‌های اشتغال و حرفه‌آموزی زندانیان گیلان دنبال می‌شود، نگاهی است که زندان را صرفاً محل تحمل کیفر نمی‌بیند، بلکه دوران حبس را فرصتی برای اصلاح، آموزش و آماده‌سازی فرد برای بازگشت به جامعه تلقی می‌کند.

در چنین رویکردی، موفقیت زمانی معنا پیدا می‌کند که فرد پس از آزادی بتواند شغلی داشته باشد، خانواده خود را حمایت کند و با فاصله گرفتن از عوامل آسیب‌زا، زندگی سالم‌تری را آغاز کند.